Mekanikler

Araştırma ve teknoloji ağacı

Araştırma bir kaynakla ya da bir kuyrukla yürümez: Bilim Puanı ile yürür. Puan her tur kendiliğinden birikir; yettiği anda ağaçtan bir düğüm seçersin ve düğüm hemen senin olur. Araştırma hiçbir şehrin kuyruğunda yer tutmaz, birim ve binayla üretim için yarışmaz, şehir panelinde de yoktur — düğüm şehrin değil oyuncunun olur.

Bilim Puanı nasıl birikir

Bilim Puanı bir puandır, kaynak değildir: yiyecek, üretim ve altın gibi bir gelir kalemi sayılmaz, olay kartlarının ödülüne ya da harabe ödülüne bağlanmaz. Gelirle aynı anda, her tur başında eklenir ve üç parçadan oluşur:

• Taban — her tur 0,5 puan, ne sahip olduğundan bağımsız.
• Şehirler — isyanda olmayan her şehir için 0,2 puan.
• Medrese — isyanda olmayan şehirlerdeki her Medrese için 0,8 puan. Bir şehir her binadan bir tane kurar; yani Medrese payı, Medrese kurulu (ve isyanda olmayan) şehir sayısı kadardır.

Kazanç tur başı durumdan okunur: o tur içinde kurduğun şehir ya da tamamladığın Medrese ilk kez bir sonraki tur başında sayılır. İsyandaki şehir ve içindeki Medrese sayılmaz (Zafer koşulları): başkent düşüşüyle devraldığın şehir, isyan bitene kadar bilim üretmez.

Puan sana aittir, şehre değil. Bir şehrini kaybetmek elindeki puanı götürmez, şehir almak da puan getirmez; yalnızca sonraki turların kazancını değiştirir. Altınla puan satın alınamaz ve araştırma altınla hızlandırılamaz.

Bakiyeni ve tur başı kazancını başlıktaki Bilim göstergesinde görürsün; dokunduğunda kazancın taban / şehirler / Medrese kırılımı açılır. Gösterge, motorun tur başında işleyeceği toplamın kendisidir.

Nereden alınır

Panel düğmeleri arasındaki Araştırma düğmesi ağacı açar. Bir düğüme bastığında puanın yetiyorsa düğüm hemen alınır; ayrıca bir onay ya da hedef şehir seçimi yoktur. Puanın yetmiyorsa düğüm pasif durur ve altında "N tur sonra" yazar: açığın tur başı kazanca bölünüp yukarı yuvarlanmış hâlidir, yani kazancın sabit kalırsa kaç tur başı geçince yeteceğini söyler. Her hücre durumunu da yazar: Biliniyor, Araştırılabilir, Önceki kademe gerekli, Doktrin başka dalda ya da Ustalık kapalı.

Alım otomatik değildir: puanını ne zaman, hangi düğüme harcayacağına sen karar verirsin. Unutmamak için, puanın en az bir araştırmaya yettiği her turda "Tur sonu"na basarken kutuya "Bilim puanın bir araştırmaya yetiyor" satırı eklenir; satıra basmak paneli açar, atla o satırı yalnızca bu tur için susturur (Tur döngüsü). Satır Hikmeti de sayar.

Ağacın şekli

Ağaç, dallardan ve her dalın kademelerinden oluşur:

• Doktrin dalları: harp, muhafaza, imar. Bunlara ek olarak doktrinsiz bir ortak dal var: iskan.
• Kademe 4, her doktrin dalının doktrin düğümüdür ve dışlayıcıdır — doktrin dallarından yalnızca birinin doktrinini seçebilirsin, seçtiğin an ötekilerin doktrini kilitlenir.
• Kademe 5, ustalık düğümüdür ve yalnızca seçtiğin doktrinin dalında açılır; öteki doktrin dallarının ustalığına hiçbir zaman ulaşamazsın.
• iskan dalında doktrin ve ustalık yoktur: bütün kademeleri, doktrin seçimin ne olursa olsun herkese açıktır ve hiçbiri doktrin seçimini bağlamaz.
• Kademeler sırayla açılır: bir düğümü araştırmak için aynı daldaki bir önceki kademeyi zaten bilmen gerekir.

Dal × kademe düğümlerine ızgara düğümü, hepsine birden ızgara denir; tekrarlanan düğüm ızgaranın dışındadır. Izgaranın bütün düğümleri içerik taşır — hiçbiri boş kademe değildir. imarınkiler: İlim, İktisat, Vakıf, Nizam (doktrin), Kanun (ustalık). muhafazanınkiler: Sancak, Şifa, İstihkâm, Ocak (doktrin), Kapıkulu (ustalık — yalnızca ocak'ı seçen oyuncu ulaşır). harpınkiler: Okçuluk, Süvari, Topçuluk, Gaza (doktrin), Seferberlik (ustalık — yalnızca gaza'yı seçen oyuncu ulaşır). iskanınkiler: Ziraat, Keşif, Madencilik, Tapu, Mamure (Rasathaneyi açar) — doktrinsiz, herkese açık.

Araştırma ekranı

Web sürümünde ağaç, panel düğmeleri arasındaki Araştırma düğmesiyle (ya da tur sonu kutusundaki "Bilim puanın bir araştırmaya yetiyor" satırıyla) açılan tam ekran bir katmanda, yatay bir yol haritası olarak çizilir. Katman ayrı bir sayfa değildir: oyun olduğu yerde durur, Kapat düğmesi ya da Esc seni tahtaya döndürür.

• Her dal bir satırdır: solda dalın görseli ve adı durur.
• Her kademe bir sütundur: üstteki K1, K2 … başlıkları soldan sağa kademeleri sayar.
• Bağlantı çizgisi önkoşulu gösterir. Aynı daldaki bir düğümün soluna giren çizgi, önkoşulunun durumunu söyler: düz çizgi önkoşulun bilindiğini, kesik çizgi hâlâ beklediğini, noktalı çizgi düğümün doktrin ya da ustalık kuralıyla kapalı olduğunu gösterir. Ekranın üstündeki açıklama şeridi bu üç hâli ("Önkoşul tamam", "Önkoşul bekliyor", "Kapalı") yazar. İlk kademenin önkoşulu yoktur, soluna çizgi girmez.
• Doktrin bölgesi tek seçimi gösterir. Doktrin ve ustalık kademelerinin üstünde "Doktrin bölgesi · yalnız biri" şeridi durur; bölge, doktrin dallarının bu kademelerini kuşatır. Doktrin ve ustalık düğümleri çift çerçevelidir. Doktrinsiz ortak dalın (iskan) kademeleri bölgenin ve çift çerçevenin dışında kalır.
• Her düğüm durumunu kendi yazar. Düğüm adının altında "Biliniyor", "Araştırılabilir", "Önceki kademe gerekli", "Doktrin başka dalda" ya da "Ustalık kapalı" yazar; durum renge ek olarak çerçeve desenine ve metne dayanır. Alınabilir düğümde "Araştır — N puan", puanın yetmediği düğümde "N tur sonra" görünür; ayrıca düğümün açtığı birim ve binalar yazılır. Yalnızca araştırılabilir düğümün üstüne basmak araştırmayı yapar.
• Üstte durum satırları vardır: bilim puanı bakiyen ve tur başı kazancın, seçtiğin doktrin ("Doktrin henüz seçilmedi" ya da "Doktrin: …") ve doktrin kuralının kısa notu.
• Tekrarlanan düğüm haritanın dışındadır: Hikmet haritanın altında, kendi düğmesiyle ayrı durur.
• Dar ekranda harita kendi kabında yatay kayar; sayfa kaymaz, dal adı kaydırırken solda sabit kalır.

Mobil uygulamada bu yol haritası yoktur: araştırma paneli sütunları dal, satırları kademe olan önceki düzende durur. Ağacın kuralları, bedeller ve kısıtlar iki platformda da aynıdır.

Bilgi ikonu

Web sürümünde her ağaç düğümünün (ve tekrarlanan düğümün) köşesinde küçük bir "i" ikonu durur. İkon düğmeden ayrıdır: ona basmak araştırma yapmaz.

• Üzerine gelince ya da klavye odağıyla düğümün kısa özeti açılır: adı, etkileri, açtığı birim ve binalar ve gereksinimi. Gereksinim önkoşul düğümüdür; doktrin düğümünde ayrıca doktrin dallarından yalnız birinde alınabileceğini söyleyen bir kural satırı vardır; ustalık düğümünde önkoşul satırı aynı dalın doktrinini gösterir. Esc açık özeti kapatır (paneli değil).
• Tıklayınca (dokunmatikte dokunmayla) oyun içi rehber o düğümün sayfasında açılır. Rehber ekranın yerine açılır, içine değil; kapatınca Araştırma ekranına dönersin.
• Özetteki sayılar rehberdeki sayılarla aynı yerden, oyunun denge verisinden okunur.

Aynı ikon şehir panelindeki birim ve bina kartlarında da vardır (Üretim kuyruğu).

Tekrarlanan düğüm

Izgaranın dışında bir düğüm daha var (ekranda haritanın altında ayrı durur): Hikmet. Dalı, kademesi ve önkoşulu yoktur; elin her anında, puanın yettikçe alınabilir ve tekrar tekrar alınabilir. İlk alınışın bedeli 17 puandır ve her tamamlanıştan sonra 10 puan artar; her tamamlanış bir kerelik 10 altın getirir. Bilinen düğüm sayına eklenmez ve aşağıdaki maliyet freni ona uygulanmaz — kendi artışı freninin yerini tutar. Ağacı bitirenin puanına çıkış yolu odur.

Maliyet

Bedel bilim puanıyla ödenir. Bir ızgara düğümünün bedeli, o düğümün kendi tabanına bilinen ızgara düğümü sayısı × fren eklenerek bulunur; tabanı her düğümün künyesinde (Maliyet satırı) yazar. Fren 0,5 puandır: bildiğin her ızgara düğümü, açacağın bir sonraki düğümü o kadar pahalılaştırır. Fren, ağacı genişleyerek açan oyuncuya konmuş küçük bir vergidir; ağacın şekli (doktrin dışlayıcılığı) zaten ne kadarını açabileceğini sınırlar.

Araştırma anında alındığı için bedel alım anında okunur: bekleyen bir kalemin fiyatı değişmez, çünkü bekleyen kalem yoktur. Panelde gördüğün bedel, "Araştır" dediğin an ödeyeceğin bedeldir.

Kısıtlar

• Aynı düğüm iki kez araştırılamaz. Tek istisna Hikmettir: tekrarlanmak için var.
• Önkoşul bilinen düğümle ölçülür: bir düğümü almak için aynı daldaki bir öncekini bilmen gerekir.
• Doktrin tek seferliktir: bir doktrin düğümünü bildiysen ikinci bir dalın doktrini alınamaz.
• Ustalık yalnızca seçilen doktrinin dalında açılır; başka dalın ustalığı hep kilitli kalır.
• Puan yetmiyorsa alım reddedilir ("Bilim puanın bu araştırmaya yetmiyor"); puan eksiye düşmez, kısmi ödeme yoktur.

Fetih ve araştırma

Bilinen bir düğüm oyuncuda kalır, şehirle gitmez: el değiştiren şehirdir, ağacın kendisi değil. Araştırma şehir kuyruğunda yürümediği için bir şehri ele geçirmek ya da kaybetmek yarım kalmış bir araştırmayı da yok etmez; değişen tek şey sonraki turlardaki kazancındır (şehir payı ve içindeki Medrese).

Görünürlük

Kendi ağacını ve bilim puanını tam görürsün. Rakibinden yalnızca doktrinini görürsün: skor şeridinde adının yanında "Doktrin: …" rozeti durur. Rozet, rakip doktrin düğümünü aldığı anda belirer; seçmemişse hiçbir şey görmezsin. Geri kalan araştırması ve puan bakiyesi bir sır olarak kalır.

Tek sınır: savaşa etki eden bir düğüm, o savaşta görünür olur. Rakibin İstihkâmı bilmesi tahkimli savunmasının savaş önizlemesinde ve sonucunda bir satır olarak çıkar, Ocakı bilmesi piyadesinin disiplin satırı olarak çıkar — düğüm hâlâ doktrini değilse gizlidir, ama o düğümün o savaştaki payı değildir. Önizleme motorun kendi hesabıdır (Savaş) ve hesaba giren hiçbir sayı ekrandan gizlenmez.

Bu sayfadaki sayılar oyunun denge tablosundan okunur.