Mekanikler
Tur döngüsü
Turu kim açarsa açsın, oturma düzeni sabittir: sen, sonra rakipler — kurulum ekranında kartlarını dizdiğin sırayla. Değişen şey düzen değil, turun nereden başladığı: her tur başlangıç bir koltuk kayar.
- 1. tur seninle başlar.
- 2. tur birinci rakiple, 3. tur ikinciyle… ve sıra sana geri döner.
- Devir uzunluğu masadaki koltuk sayısı kadardır; eşkıyalar koltuk tutmaz (Eşkıya kampı).
- Bir rakip elendiğinde devir kısalmaz: kaydırma bütün koltuklardan sayıldığı için elenen koltuk sıradan düşer ama ritim aynı kalır. Eleme sıranın kimliklerini değiştirir, uzunluğunu değiştirmez.
Oyuncu olarak göreceğin şey şu: bazı turlarda "tur sonu"na bastıktan sonra rakipler iki kez oynar (o turun kalanı + yeni turun başı) ve senin turun onlardan sonra açılır. Tur raporu o turda ne olduğunu yine tek seferde anlatır. Bekleme sırası koltuklar arasında simetriktir: devir boyunca her koltuk aynı uzun beklemeyi ve aynı kısa beklemeyi yaşar. Masada yalnızca bir rakip varsa (iki taraflı el) dönüşüm bir tarafın iki turunu arka arkaya getirir — bu da simetriktir, sıradaki devirde öteki taraf aynısını yaşar.
Sıra neden dönüyor: saldıran karşı-hasarı yiyen taraftır (Savaş), yani temasa ilk giren öder — ve sabit sırada bu yük yapısal olarak her el aynı koltuğa biniyordu. Dönüşüm onu koltuklar arasında paylaştırıyor.
Koltuk payını bozan ikinci bir şey daha vardı ve asıl büyük olan odur: tahtadaki başlangıç konumu koltuk numarasına bağlıydı (Harita ve arazi). O da düzeltildi. AI-vs-AI ölçümlerinde artık hiçbir koltuk beklenen payın belirgin üstünde kazanmıyor; yani oturduğun koltuk elini ne iyi ne kötü etkiliyor.
İlk turu senin açman ise bilinçli bir karardır: oyun kendi hamlenle başlıyor ve temasa girip girmemeye yine sen karar veriyorsun; rakip kendi değerlendirmesi ne diyorsa onu yapıyor.
Bir tur
- Tur raporu. Kaynak gelir-gider dökümü, biten üretimler, olaylar.
- Emirler. Birimleri oynat, kuyrukları düzenle, şehir kur, bina başlat, altınla hızlandır, hasarlı şehri altınla onar, bölgeye kare kat, bir rakibe ateşkes teklif et ya da gelen teklifi cevapla (Diplomasi ve ateşkes).
- Tur sonu. Rakipler sırayla oynar — sıra sana dönene kadar, gerekiyorsa yeni turun başındakiler de dâhil. Yalnızca görüş alanındaki eylemler animasyonlu işlenir — sis ihlali yoktur; gerisi anında uygulanır. Animasyon atlanabilir.
Eşkıyalar koltuk tutmasa da her tur bir kez oynar: hamleleri, o turun son koltuğu turunu kapattığı anda, tur sayacı ilerlemeden hemen önce işlenir (Eşkıya kampı). Yani o turda kampının menzilinde bıraktığın birim, sıra sana dönmeden vuruşunu yer.
Tur sonu açık işleri sorar
"Tur sonu"na bastığında kapatmadığın bir iş varsa oyun turu hemen geçmez, önce onları listeler:
- Üretim kuyruğu boş şehirler. Boş kuyruk o turun üretimini harcamaz.
- Hamlesi kalan birimler. Ölçüt hareket puanının kendisi değil, tahtada gerçekten işaretlenen bir hedeftir: etrafı kapalı bir birim listeye girmez, çünkü onun için yapabileceğin bir şey yok.
Listeye girmeyen şeyler de bilinçli: tahkim edilmemiş bir birim ya da seçilmemiş bir büyüme odağı (Şehir ve nüfus) açık iş sayılmaz. İkisi de her tur geçerli bir hamle olduğu için listeye katılsalardı kutu her tur dolu çıkar ve uyarı gürültüye dönerdi; ayrıca odak seçmemek kayıp değildir — varsayılan kural çalışmaya devam eder.
Liste bir uyarıdır, engel değildir. Bir satıra basmak seni oraya götürür (şehir paneli açılır ya da birim seçilir), yanındaki atla o kaydı sadece bu tur için susturur, alttaki düğme ise turu yine de kapatır. Hiçbir iş açık kalmamışsa kutu hiç çıkmaz; tur doğrudan geçer.
Tur başında ne işlenir
Sıra sana geçtiğinde motor şu adımları bu sırayla koşar; tur raporu da aynı sırayla okunur:
- Ateşkes süresi — süresi dolan ateşkesler kalkar (Diplomasi ve ateşkes). Adım turun ilk işi, çünkü ateşkesin bittiği turun ilk saldırısı o turda mümkün olmalı.
- Gelir — altın ve üretim havuza yazılır. İsyandaki şehirler hiçbir kalem vermez (Zafer koşulları).
- Üretim — şehirler havuzdan çeker, biten kalem çıkar. İsyandaki şehir çekmez, kuyruğu olduğu yerde bekler.
- Yiyecek ve nüfus — açık varsa birim dağılır, artan yiyecek büyüme odağı şehrinin deposuna yazılır; odak seçilmediyse ya da odak şehri uygun değilse (isyan, nüfus tavanı) en düşük nüfuslu uygun şehre (Yiyecek). Hiçbir şehir uygun değilse — hepsi isyanda ya da tavandaysa — o turun artan yiyeceği kaybolur; hiçbir depoya yazılmaz.
- İyileşme — kendi bölgenizde duran yaralı birimler can yeniler.
- Şehir onarımı — kuşatma altında olmayan ve isyanda olmayan hasarlı şehirler can onarır (Şehir ve nüfus).
- İsyan sayacı — isyandaki şehirlerin sayacı bir azalır; sıfıra inen şehir ertesi turdan itibaren yeniden üretir. Sayaç adımın burada olması, 3 turluk isyanın gerçekten 3 tur sürmesini sağlar.
- Tazeleme — birimlerin hareket puanı ve eylemi geri gelir.
- Sis — görüş alanı yeniden hesaplanır, açılan kareler raporda yazar.
- Ateşkes teklifi — sırası gelen rakip sana ateşkes teklif edebilir (Diplomasi ve ateşkes). Adım en sonda, çünkü teklif hem keseye hem güç oranına bakıyor ve ikisi de bu adıma kadar tazelendi.
İyileşme: kendi toprağında yaralarını sarar
Kendi bölgende (şehrinin halkası ve satın aldığın kareler; bkz. Bölge ve puan) duran yaralı bir birim her tur başında 2 can yeniler. Tahkimliyse 2 kat: 4 can (Savaş).
İki şeyi bilerek yapmıyoruz:
- Koşul yok. O tur ne yaptığına bakılmaz; bölgedeysen iyileşirsin. Tek cümleyle anlatılan bir kural, ekranda göremediğin bir "geçen tur dinlendin mi" defterinden iyidir. Beklemenin ödülü tahkimde yaşıyor.
- Bölge dışında iyileşme yok. Derin akın yapan ordu yıpranır; geri çekilmek gerçek bir karar olur. Savaş gücü kalan can oranıyla ölçeklendiği için (Savaş) yarı canlı bir ordu yarı ordudur.
Bir birim turda ne yapabilir
- Hareket puanı kadar ilerler — rakip birimin bitişiğine girene kadar: kontrol alanına giren birimin hareketi o karede biter (Savaş).
- Saldırı turu bitirir. Hareket + saldırı serbesttir; saldırı + hareket değildir. Kontrol alanında durmak saldırı hakkını almaz.
- Tahkim kalan hareketini ve eylemini harcar; savunması artar ve kendi bölgesinde daha hızlı iyileşir (Savaş).
- Bir karede tek birim durur — dost birim bile üst üste yığılmaz.
Geri alma
Savaş ya da keşif tetiklemeyen hareket emirleri geri alınabilir; tur sonu geri alınamaz. Geri alma komut kaydından geri sarma ile yapılır, yani oyunun kendi tarihini yeniden oynatır — gizli bir "kaydet/yükle" değildir.
Elin şekli
| Tur | Aşama | Tipik iş |
|---|---|---|
| 1–12 | Keşif | Sis açılır, komşular ve kaynak noktaları öğrenilir |
| 10–30 | Genişleme | Öncüler yola çıkar, şehir kotası dolmaya başlar, ekonomi oturur |
| 25–52 | Çatışma | Ordular kurulur, şehirler kuşatılır |
| 53–60 | Kapanış | Fetih olmadıysa puan yarışı netleşir |
Puan çubuğu el boyunca herkes için görünürdür. Sis konumu gizler, skoru değil: kapanış yarışının okunabilir olması bilinçli bir tasarım kararıdır.
Bu sayfadaki sayılar oyunun denge tablosundan okunur.