Mekanikler

Diplomasi ve ateşkes

Oyunda tek bir diplomatik fiil var: ateşkes. Altınla satın alınır, 10 tur sürer ve süresi dolunca kendiliğinden biter. Anlaşma ağacı, ittifak, ticaret yolu yoktur — masada tek bir soru duruyor: bu altını barışa mı vereyim, orduya mı?

Ateşkes ne yapar

Ateşkesli iki taraf:

• birbirine saldıramaz — komut reddedilir, hedefin birim mi şehir mi olduğu fark etmez;
• birbirinin şehrine giremez — canı sıfıra inmiş olsa bile. Üçüncü bir oyuncu ateşkeslinin şehrini düşürürse o kareye giren o olur, sen olamazsın.

Ateşkes bir saldırmazlıktır, duvar değil. Kapatmadığı şeyler bilinçli:

• Hareket serbesttir. Ateşkeslinin bölgesinden geçebilirsin, o da senin bölgenden geçebilir.
• Kontrol alanı işler. Ateşkesli bir birimin bitişiğine giren birimin hareketi o karede yine biter (Savaş). Kontrol alanı diplomasiden değil tahtadan doğar: yanında duran orduyu geçip gitmek, barış sözü verilmiş olsa da serbest değildir. Muafiyet verilseydi ateşkes bir saldırmazlıktan geçiş hakkına dönüşür, arkadaki üçüncü oyuncuya bedelsiz koridor açardı.
• Kuşatma sayılır. Ateşkesli bir birim şehrinin komşusunda duruyorsa şehir kuşatma altındadır ve tur başında onarmaz (Şehir ve nüfus). Ölçüt saldırı değil bitişikliktir; ateşkes saldırıyı kapatır, ablukayı kapatmaz. Altınla onarım yine çalışır (Altın). Yani barış satın almak kapıdaki orduyu göndermez — cepheyi hareketsiz bırakır.
• Görüş ve sis değişmez. Ateşkes bilgi paylaşımı değildir; rakibin ordusunu yine ancak gördüğün kadar bilirsin (Sis ve keşif).
• Puan yarışı durmaz. Ateşkes zaman satın alır, öndelik satmaz (Bölge ve puan).

Bedel: zayıfsan daha pahalı

Bedel üç çarpandan çıkar ve panelde yazan sayı motorun tahsil ettiği sayının kendisidir:

• Tur başına kur 3 altındır. Eşit güçte iki taraf için 10 turluk barışın fiyatı 30 altın olur.
• Satın alınan tur kalan turdan fazla olamaz: elin sonunda ateşkes kısalır ve fiyatı da onunla kısalır. Son turda alınabilen en uzun barış tek turluktur — o tur için bir rakibin saldırısını kapatmak hâlâ mümkün, ama fiyatı da o kadar.
• Güç oranı karşı tarafın gücünün senin gücüne bölümüdür. 1'in üstü "zayıfım" demek ve bedeli büyütür; oran 0.5 ile 3 arasına sıkıştırılır. Taban, ezici üstünlükteki oyuncunun barışı bedavaya alıp rakibini dondurmasını engeller; tavan, elenmek üzere olan tarafın fiyatını erişilemez hâle getirmesini engeller.

Güç şu iki kalemin toplamıdır: her birimin (saldırı + savunma) × can oranı değeri artı şehir başına şehrin taban savunması (3). Yarı canlı bir ordu yarım tehdit sayılır — savaş hesabının kendi ölçüsü (Savaş). Puan kullanılmaz: masadaki soru "beni ezebilir mi", "kaç puanı var" değil.

Bedel sisi dinlemez. Güç oranı iki tarafın gerçek kuvvetinden hesaplanır, senin gördüğün kadarından değil — yani panelde yazan fiyat, rakibin sis altında sakladığı orduyu da sayar. İki gerekçesi var: bedel bir konum değil bir toplamdır (skor şeridi el boyunca zaten açık) ve panelin yazdığı sayı ile motorun tahsil ettiği sayı ayrışamaz. Yan faydası şudur: beklediğinden pahalı bir ateşkes, görmediğin bir ordunun haberidir.

Ödeme hep ya hep yok: altın yetmiyorsa komut reddedilir ve panel düğmeyi zaten kapalı tutar.

İki yön, tek karar

Sen teklif edersin. Diplomasi panelinden bir rakip seçip ateşkes teklif edersin; cevap anında gelir. Kabul edilirse altın gider ve ateşkes o turdan başlar. Reddedilirse hiçbir şey ödemezsin — yalnızca karşı tarafın duruşunu öğrenirsin.

Rakip teklif eder. Yapay zekâ da kendi turunda sana ateşkes teklif eder. O zaman bedeli o öder: barışı isteyen taraf ona para verir. Teklif kutusu bir engel değildir — cevaplamadan turunu oynayabilirsin, teklif sıradaki turuna kadar beklemede kalır. Cevapladığında kutu kapanır.

Aynı anda yalnızca bir teklif beklemede durur; üç rakip aynı turda seni teklif yağmuruna tutamaz.

Reddetmek sessizlik satın alır. Bir teklifi geri çevirdiğinde kayıt silinmez, "reddedildi" olarak durumda kalır ve 5 tur boyunca rakiplerin yeni teklif vermesini engeller — kutu ertesi tur yeniden açılmaz. Süre dolduğunda kayıt düşer ve teklifler yeniden gelebilir. Kural bilinçli: kayıt silinseydi aynı teklif her tur geri gelir ve kutu gürültüye dönerdi. Senin teklif etme hakkın kapanmaz; sessizlik yalnızca gelen tarafı susturur.

Bozulma yok

Ateşkes erken bozulamaz. Süresi dolunca, turun ilk işi olarak kalkar ve o tur ilk saldırın mümkün olur. "İhanet" diye bir komut yok: olsaydı her ateşkes bir blöf hesabına dönüşür ve tek fiilli diplomasi, oyunun kaçındığı türden gizli bir katman kazanırdı.

Taraflardan biri elenirse (başkenti düşerse) ateşkes onunla birlikte düşer.

Hangi rakip masaya oturur

Karar kişilik ağırlığından gelir (truceAppetite) ve görünen güç oranıyla çarpılır — yani yapay zekâ yalnızca kendinden güçlü gördüğü taraftan barış ister, hiç karşılaşmadığı bir rakipten istemez (Rakip AI).

Teklif vermek için gereken iştah, gelen teklifi kabul etmek için gerekenden yüksektir ve bu bilinçli: teklif eden öder. "Kabul ederim" ile "para verip isterim" iki ayrı karardır.

Çok cepheli rakip barışı kabul eder

Gelen teklifin ikinci bir kabul sebebi var ve güç oranına hiç bakmaz: yapay zekâ aynı anda 2 ya da daha fazla ayrı rakiple temastaysa, kendini güçlü görse de kabul eder. Bir cephe, ordusundan en az bir birimi şu an görünür olan rakiptir — sisin arkasındaki ordu cephe sayılmaz, dağılıp gözden kaybolan ordu da sayılmaz.

Eşkıyalar cephe sayılmaz (Eşkıya kampı). Sayım yalnızca koltukları gezer ve gerekçesi kuralın kendisinde: bu sebep "bir cepheyi kapatmak için barışa razı olur muyum" sorusunu cevaplıyor, oysa eşkıyayla ateşkes yapılamaz — kapatılacak bir cephe yok. Sayılsaydı kampının iki adım ötesine çıkmayan tek bir çete, rakibin bütün ateşkes kararını çevirirdi.

Sahadaki karşılığı: birden fazla rakiple aynı anda çatışan bir rakip, sana üstün olsa bile teklifini kabul edebilir. Seninle teması varsa kapattığı cephelerden biri senin cephendir — yani barış satın almak, onu öteki rakibine yönlendirmenin de yoludur.

Bu sayfadaki sayılar oyunun denge tablosundan okunur.